इटहरी । विभिन्न घटना क्रम र काण्डका कारण सुनसरीकाे इटहरी उपमहानगरपालिका बेला बेला चर्चा र बिवादमा पर्दै अाएकाे छ । यस पटक पनि उपमहानगरका प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृतकाे बदलिदाे रवैयाका कारण उपमहानगर विवादमा तानिएकाे छ । इटहरी उपमहानगरमा गत २०८२ बैशाखबाट प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृतकाे काृयभार सम्हालेका उप सचिव मीनबहादुर भट्टराइले कार्यालय परिषरमा नगर प्रमुख हेमकर्ण पाैडेलकाे अाडमा मनाेमानी गर्न थालेकाे पाइएकाे छ ।
भनेकाे नमान्ने कर्मचारीलाइ अन्यत्रै फाटमा सरूवा गरिदिने , मिल्नेहरूलाइ निकटमा राख्ने , सिनियर कर्मचारी हुदाहुदै जुनीयरलाइ अधिकार दिने जस्ता गतिविधिहरू बढाएकाे कर्मचारी श्राेतले उल्लेख गरेकाे छ । भट्टराइले कार्यभार सम्हाले देखिनै उपमहानगर भित्र कर्मचारीहरू असन्तुस्ट बनेका थिए । उपमहानगरमा १० अाै तह भन्दा माथीका सिनियर कर्मचारी हुदा हुदै अाफुहरूभन्दा जुनियरलाइ प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृत बनाएर पठाएपछि कर्मचारीहरूबिचकाे बिवाद सतहमा पुगेकाे थियाे ।उपमहानगरमा उपसचिव सुर्यबहादुर सुवेदि र दिपक पाैडेल १० अाै तह भन्दा माथीका कर्मचारी हुन ।
उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकामा सहसचिव स्तरका कर्मचारी प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतका रूपमा पठाउने चलन छ।सहसचिव नपठाइएका ठाउँमा वरिष्ठ उपसचिवलाई पठाउनेबित्तिकै समस्या समाधान हुने कर्मचारीहरू बताउँछन्। संघीय सरकारले निजामती कर्मचारीहरूकाे सरूवा काज तथा कामकाज सम्बन्धी मापदण्ड २०८१ काे दफा ११ खण्ड गमा उल्लेख भए अनुसार मन्त्रालयले स्विकृत दरवन्दी अनुसार प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृत खटाउन नसकिने भएमा यसरी खटाउदा स्थानीय तहमा कार्यरत कर्मचारीहरूभन्दा कनिस्ठलाइ खटाउन नपाउने प्रावधान छ ।उपसचिवमा बढुवा भएकाे एक श्रेणीकाे मुनीकाे पदमा कम्तिमा ५ वर्ष कार्याअनुभव भएकाे कर्मचारीलाइ प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृतकाे रूपमा खटाउने प्रावधान छ ।
दुइजना कर्मचारी भन्दा जुनियर रहेका भट्टराइलाइ उपमहानगरकाे प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृत बनाएर पठाएदेखि नै बिवाद सुरू भएकाे थियाे । वैशाखमा सरुवा भएर इटहरी उपमहानगरपालिकामा आएका मीनबहादुर भट्टराई २०८० चैतमा बनेका नयाँ उपसचिव हुन्।केन्द्रीय सरकारले वरिष्ठताको ख्यालै नगरी कर्मचारीहरूलाई प्रमुख प्रशासकीयको जिम्मेवारी दिएर पठाउँदा पालिकाहरूमा समस्या हुने गरेको छ। तिनै भट्टराइ अहिले नगर प्रमुख हेमकर्ण पाैडेलकाे अाडमा कार्यालय भित्र कर्मचारीमाथी ज्यादती र मनाेमानी गर्न थालेका छन । सिनियर कर्मचारीकाे अगाडी अाफ्नाे अपरिपक्कता देखाउदै प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृत भट्टराइले संघिय एेन नीति र परिपत्र बिपरित नगर प्रमुखकाे इशारामा अाफुले पाएकाे अधिकार भन्दा माथी गएर अख्तियारकाे दुरूपयाेग गरि सम्बन्धित विषयगत शाखा तथा महाशाखामा कार्यरत कर्मचारीहरूलाइ अन्तै शाखामा सरूवा गर्ने र सम्बन्धित विषयगत शाखाहरूमा कनिस्ठ कर्मचारीलाइ जिम्मेवारि दिने अार्थिक कार्यविधी तथा वित्तीय उत्तरदायि एेन नियमावली तथा संघिय मन्त्रालय र महालेखा नियन्त्रण कार्यालयकाे नीति परिपत्र बिपरित लेखा समुहकाे कनिस्ठ कर्मचारीलाइ अार्थिक महाशाखाकाे प्रमुखकाे जिम्मेवारि दिने जुन कार्यानवयन हुनै नसक्ने अपरिपक्क निर्णय गरेका थिए ।
जुन निर्णयकाे कर्मचारी भित्रबाटै बिराेध भएपछि अहिले विषय नै गुपचुप बनाइएकाे छ ।स्मरण रहाेस उपमहानगरमा करिब २ वर्ष देखि नगर प्रमुखकाे संलग्नतामा नाम मात्रकाे शाखा खडा गरि शिक्षा सेवामा १० अाै तहका कर्मचारीलाइ साेही शाखामा राखि शिक्षा महाशाखामा ८ अाै तहका अधिकृत राखेर काम चलाउदै अाएका छन ।
कहाबाट सुरू भयाे बिवाद ?
सूर्यप्रसाद सुवेदी शिक्षा उपसचिव हुन्। उनी २०७७ साउनदेखि इटहरी उपमहानगरपालिकामा सरुवा भएर आएका हुन्।प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको सरुवा भएपछि २०७८ वैशाखदेखि उनले प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतको जिम्मेवारी पाएका हुन्। यस क्रममा सुवेदीले उपमहानगरपालिकाअन्तर्गत शिक्षा महाशाखाको जिम्मेवारी समेत पाए।
२०७९ सालमा स्थानीय तहको निर्वाचनबाट चुनिएर पालिकामा नयाँ जनप्रतिनिधि आए। तिनले कर्मचारीलाई चलाए। वरिष्ठ कर्मचारीलाई कनिष्ठको तहमा राख्न थाले। शिक्षा, युवा तथा खेलकुद महाशाखाका प्रमुख सुवेदीलाई तालिम व्यवस्थापन महाशाखा खडा गरी २०८० साउनदेखि त्यसमा पठाइयाे । अनि शिक्षा, युवा तथा खेलकुद महाशाखाको प्रमुखचाहिँ आठौँ तहका फाल्गुणी काफ्लेलाई बनाइयो। यसपछि झन् सातौँ तहका द्रोण दाहाललाई यो जिम्मेवारी दिइयो। अहिले भने आठौँ तहका अधिकृत रमेश साहलाई शिक्षा महाशाखा प्रमुखको जिम्मेवारी दिइएको छ।
आफूभन्दा जुनियरलाई शिक्षा महाशाखाको जिम्मेवारी दिएर आफूलाई अर्कै ठाउँमा पठाइएदेखि सुवेदीले आफूलाई अपमान गरिएको बताइरहेका थिए। २०८२ असार ९ गते इटहरी उपमहानगरपालिकाको कार्यपालिका बैठक बस्यो। बैठकले तहवृद्धि समितिमा सदस्य नियुक्ति गर्ने निर्णय गर्यो। तहवृद्धि समितिको अध्यक्ष प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत हुने व्यवस्था छ। त्यसमा कार्यालयका वरिष्ठ कर्मचारी सदस्यमा राख्नुपर्ने व्यवस्थाअनुसार सुवेदीलाई मनोनयन गरियो।
अध्यक्षभन्दा सदस्य बनाइएको आफू वरिष्ठ कर्मचारी भएकाले समितिमा नबस्ने भनी मेयरलाई निवेदन दिइएको उपसचिव सुवेदीकाे भनाइ छ । यो समितिमा अर्का वरिष्ठ उपसचिव दीपक पौडेलाई भने समितिमा राखिएको थिएन।सूर्य सुवेदी २०६९ साउनमा उपसचिवमा बढुवा भएका हुन्। दीपक पौडेल २०७४ माघमा उपसचिव भएका हुन्। पौडेल घरेलु विकास समितिबाट लिखित परीक्षा नै पास गरेर उपसचिव भएका हुन्।
आफूभन्दा जुनियर व्यक्ति कार्यालय प्रमुख भएर आएपछि सिनियर कर्मचारीले हेपिएको महसुस गरेका छन्। उपमहानगरपालिकाका कर्मचारीहरू भन्छन्, ‘मन्त्रालयले उपसचिवमा पनि सबैभन्दा कनिष्ठ उपसचिव पठाएछ, १२ वर्ष पुराना सिनियर उपसचिव भएको ठाउँमा जुनिरलाई त पठाउनु भएन नि, अनि कसरी काम गर्ने वातावरण बन्छ।’यसअघिका प्रमुख प्रशासकीय अधिकृत राम चरित्र मेहता हुँदा सिनियर र जुनियरको समस्या नै नभएको कर्मचारीहरू बताउँछन्। उनी सहसचिव स्तरका कर्मचारी थिए।
उपमहानगरपालिका र महानगरपालिकामा सहसचिव स्तरका कर्मचारी प्रमुख प्रशासकीय अधिकृतका रूपमा पठाउने चलन छ।सहसचिव नपठाइएका ठाउँमा वरिष्ठ उपसचिवलाई पठाउनेबित्तिकै समस्या समाधान हुने कर्मचारीहरू बताउँछन्। संघीय सरकारले निजामती कर्मचारीहरूकाे सरूवा काज तथा कामकाज सम्बन्धी मापदण्ड २०८१ काे दफा ११ खण्ड गमा उल्लेख भए अनुसार मन्त्रालयले स्विकृत दरवन्दी अनुसार प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृत खटाउन नसकिने भएमा यसरी खटाउदा स्थानीय तहमा कार्यरत कर्मचारीहरूभन्दा कनिस्ठलाइ खटाउन नपाउने प्रावधान छ ।उपसचिवमा बढुवा भएकाे एक श्रेणीकाे मुनीकाे पदमा कम्तिमा ५ वर्ष कार्याअनुभव भएकाे कर्मचारीलाइ प्रमुख प्रसाशकीय अधिकृतकाे रूपमा खटाउने प्रावधान छ ।
Discussion about this post